Gleymdu byssunum á klósettinu – áminningum lögreglu fjölgar stórlega

Formlegum áminningum innan sænsku lögreglunnar hefur nær fjórfaldast frá árinu 2021. Meðal mála sem leiddu til agaviðurlaga eru þjónustuvopn sem gleymdust á salernum, skot sem hljóp úr vopni fyrir mistök og ölvunaratvik. Á sama tíma hefur verið ákveðið að vægari viðurlög geti átt við þegar vopn gleymist innan öryggissvæðis lögreglustöðvar.

Myndskreyting gerð með gervigreind. Ekki ljósmynd af tilteknu máli.

Áminningum fjölgaði úr 23 í 91

Samkvæmt úttekt sænska ríkisútvarpsins SVT voru 91 formleg áminning gefin út vegna minniháttar brota lögreglustarfsmanna í starfi árið 2025. Árið 2021 voru þær 23.

Áminningunum fjölgaði því um tæplega 296% á milli þessara tveggja ára.

Katharina von Sydow, formaður sænska lögreglustéttarfélagsins, segir að skýringin geti meðal annars falist í fjölgun starfsmanna og strangari framkvæmd agareglna.

Fjölgun áminninga þýðir því ekki sjálfkrafa að lögreglumenn geri nær fjórum sinnum fleiri mistök.

Skotvopn gleymdust eftir salernisferðir

Við yfirferð SVT á agaviðurlögum í Stokkhólmi komu fram nokkur mál þar sem lögreglumenn höfðu gleymt þjónustuvopnum sínum á salernum.

Í öðrum tilvikum hafði skotfærahylki með skotfærum týnst og skot hlaupið úr vopni fyrir mistök við meðferð þess í vopnaskáp.

Einn lögreglustarfsmaður fékk einnig áminningu eftir að hafa verið ölvaður í leigubifreið, kastað þar upp og vísað til stöðu sinnar innan lögreglunnar.

Von Sydow hefur bent á að lögreglumenn þurfi stundum að taka af sér vopnabelti eða hulstur þegar þeir fara á salerni.

Það breytir þó ekki þeirri ábyrgð sem fylgir meðferð skotvopna.

Reglum breytt þrátt fyrir fjölgun áminninga

Starfsmannaábyrgðarnefnd sænsku lögreglunnar ákvað í ágúst að breyta mati á ákveðnum tilvikum þar sem þjónustuvopn gleymast.

Ef vopn gleymist í skamman tíma innan lokaðs öryggissvæðis lögreglustöðvar og um einstakt atvik er að ræða, á það almennt að teljast minniháttar brot sem ekki kallar á agaviðurlög.

Ákvörðunin á ekki við um öll tilvik þar sem lögreglumaður gleymir vopni sínu.

Mikilvægt er að greina á milli vopns sem gleymist á lokuðu svæði lögreglu og vopns sem skilinn er eftir þar sem almenningur getur komist að því.

Endurtekin mistök geta enn leitt til viðurlaga.

Tölurnar segja ekki alla söguna

Ársskýrslur starfsmannaábyrgðarnefndar sýna að áminningum hefur fjölgað verulega undanfarin ár.

Fjöldi formlegra áminninga:

Áminningar eru þó ekki eina tegund agaviðurlaga. Árið 2025 leiddu 25 mál einnig til launafrádráttar, samkvæmt tölum sem SVT birti.

Til að meta hvort mistök lögreglumanna hafi í raun orðið tíðari þyrfti meðal annars að skoða fjölda starfsmanna, skráðra atvika og breytingar á framkvæmd agareglna.

Áminningarnar einar segja því ekki til um hvort öryggi við vopnameðferð hafi versnað.

Hvar á að draga mörkin?

Ákvörðun sænsku lögreglunnar vekur spurningar um hvernig eigi að bregðast við mistökum sem geta haft alvarlegar afleiðingar, jafnvel þegar enginn verður fyrir tjóni.

Það er grundvallarmunur á því að gleyma skotvopni innan lokaðs öryggissvæðis og að skilja það eftir á almenningssalerni.

En ábyrgðin á vopninu hverfur ekki þótt mistökin eigi sér stað innan lögreglustöðvar.

Heimildir

SVT Nyheter, 5. október 2026; Mitt i, 5. október 2026.