Mikill sjógangur við strendur landsins – mögulegar tímabundnar vegalokanir

Óvenjudjúp lægð, mikil ölduhæð og háflóð gætu valdið ágangi sjávar á nokkrum stöðum við strendur landsins. Vegagerðin hefur varað við mögulegum tímabundnum lokunum á Hringveginum við Vík í Mýrdal og undirbýr varanlegar sjóvarnir á svæðinu.

Mikill sjógangur fylgir óvenjudjúpri lægð sem gengur yfir Ísland. Vegagerðin hefur varað við því að stórar öldur og há sjávarstaða geti valdið ágangi sjávar á vegi og hafnarsvæði, einkum þar sem strendur eru opnar fyrir úthafsöldu.

Þótt slíkar aðstæður séu vel þekktar hér á landi geta þær valdið tímabundnum truflunum á samgöngum og kallað á sérstaka aðgát.

Samkvæmt spá sem Vegagerðin birti 14. október gæti loftþrýstingur í lægðinni farið niður í 934 hektópasköl (hPa). Svo lágur loftþrýstingur getur stuðlað að hækkun sjávarstöðu, sérstaklega þegar hvassir vindar ýta sjó að landi.

Átta metra öldur við Vík

Við Vík í Mýrdal var spáð um átta metra hárri sunnanöldu undan ströndinni.

Samkvæmt Vegagerðinni var gert ráð fyrir að mesta ölduhæðin félli saman við háflóð að kvöldi miðvikudagsins 14. október, milli klukkan 19 og 21.

Við slíkar aðstæður getur sjór gengið lengra upp á land en venjulega og öldur brotnað yfir láglend strandsvæði og vegi.

Vegagerðin taldi líklegt að loka þyrfti Hringveginum tímabundið við Vík á meðan sjógangurinn væri mestur.

Í desember 2025 gekk sjór yfir veginn á þessum slóðum við sambærilegar aðstæður. Slíkur ágangur sjávar þarf þó ekki að þýða umfangsmikil sjávarflóð eða langvarandi samgöngurof.

Vegagerðin hafði jafnframt gert ráð fyrir varaleið meðfram hlíðinni við golfvöllinn til að tryggja aðgengi viðbragðsaðila ef loka þyrfti veginum.

Ekki liggur fyrir staðfesting í þeim upplýsingum sem hér er byggt á um að fyrirhuguð lokun hafi tekið gildi.

Hvers vegna gengur sjór lengra á land í óveðri?

Þegar djúp lægð gengur yfir hafsvæði geta nokkrir þættir haft áhrif á sjávarstöðu og öldugang.

Lágur loftþrýstingur getur stuðlað að hækkun sjávarborðs og sterkur vindur ýtt sjó upp að ströndinni. Ef þetta gerist á háflóði er sjávarstaðan þegar hærri en ella.

Stórar öldur geta þá brotnað lengra upp í fjörur, borið möl og grjót á vegi og valdið tímabundnum truflunum þar sem vegir liggja nálægt sjó.

Þetta er ekki það sama og að spáð sé stórfelldum flóðum yfir byggð.

Þótt ölduhæð undan ströndinni sé átta metrar þýðir það heldur ekki að átta metra hár vatnsveggur gangi yfir land. Áhrifin ráðast af sjávarstöðu, öldustefnu og aðstæðum á hverjum stað.

Ágangur sjávar mögulegur á Sauðárkróki og Húsavík

Vegagerðin varaði einnig við miklum sjógangi við norðurströnd landsins.

Á Sauðárkróki var talið mögulegt að sjór gengi yfir Strandveginn eftir miðnætti aðfaranótt 15. október og bæri með sér möl eða grjót.

Á Húsavík og Sauðárkróki gæti mikill öldugangur einnig haft áhrif á hafnarsvæði, sérstaklega þegar norðanátt og háflóð færu saman.

Um er að ræða hættumat og veðurspár, en ekki staðfestar fregnir af tjóni á þessum stöðum.

Mikil ölduhæð undan Austfjörðum

Við suðaustanvert landið var spáð ölduhæð yfir tíu metrum á hafi úti.

Vegagerðin benti á að öldustefna gæti valdið auknum sjógangi inn að höfnum á Djúpavogi, Breiðdalsvík og Stöðvarfirði.

Áhrifin ráðast þó af staðbundnum aðstæðum, meðal annars legu hafna og því skjóli sem þær njóta.

Mikil ölduhæð úti fyrir ströndinni jafngildir því ekki sjálfkrafa flóðahættu inni í höfnum eða byggð.

Varanlegar sjóvarnir fyrirhugaðar við Vík

Ágangur sjávar við Vík hefur einnig vakið spurningar um framtíðarvarnir Hringvegarins.

Vegagerðin hefur sótt um framkvæmdaleyfi fyrir varnargörðum sem ætlað er að draga úr hættu á því að sjór gangi yfir veginn.

Samkvæmt upplýsingum stofnunarinnar er undirbúningur langt kominn og fyrirhugað að bjóða framkvæmdirnar út þegar leyfi liggur fyrir.

Ekki hefur verið staðfest í þeim gögnum sem hér er byggt á að framkvæmdaleyfið hafi verið veitt eða framkvæmdir hafnar.

Markmiðið er að draga úr líkum á endurteknum lokunum og bæta öryggi á þessum mikilvæga hluta Hringvegarins.

Tímabundið ástand – mikilvægt að fylgjast með færð

Mesti sjógangurinn er tengdur ákveðnum veður- og sjávarfallaaðstæðum og getur því dregið úr hættunni þegar veður og sjávarstaða breytast.

Vegfarendur eru hvattir til að fylgjast með upplýsingum á Umferðin.is áður en lagt er af stað og kynna sér öldu- og sjávarstöðuspár á Sjólag.is.

Fréttin byggir á viðvörunum og spám Vegagerðarinnar frá 13. og 14. október 2026. Spár um ágang sjávar og mögulegar vegalokanir eru ekki staðfesting á að slíkt hafi þegar gerst.

Heimildir: Vegagerðin; Umferðin; Sjólag